نقش براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید بر رشد اسفناج و تجمع کادمیوم در آن تحت شرایط تنش کادمیوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز. ایران

2 دانشیار مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز. ایران

10.22034/iuvs.2021.139084.1125

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید و براسینواستروئید بر رشد و تجمع کادمیوم در اسفناج تحت شرایط تنش کادمیوم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1399 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل سالیسیلیک اسید (0، 5/0 و 75/0 میلی‌مولار)، براسینواستروئید (0، 5/0 و 75/0 میکرو مولار) و تنش کادمیوم (0، 300 و 600 میکرو مولار) بودند. نتایج نشان داد تنش کادمیوم موجب افزایش میزان مالون دی‌آلدئید، پراکسید هیدروژن و نشت یونی و کاهش زیست‌توده گیاه گردید. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و میزان کربوهیدرات‌ها و پرولین تحت تنش 600 میکرو مولار کادمیوم افزایش یافت. در شرایط تنش 600 میکرو مولار کادمیوم، کاربرد براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید، باعث کاهش غلظت مالون دی‌آلدئید و پراکسید هیدروژن، کاهش نشت یونی و افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدان‌ها را در پی داشت و تأثیر کاربرد توأم آن‌ها بیشتر از کاربرد هر کدام به‌تنهایی بود. تحت تنش کادمیوم، کاربرد 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید، 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید، 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید و 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، به‌ترتیب موجب کاهش 68/12، 68/13، 93/13، 13/22، 37/25، 09/30، 34/30 و 02/45 درصدی کادمیوم برگ و کاهش 53/6، 13/10، 76/11، 30/18، 30/26، 67/32، 34/33 و 81/42 درصدی کادمیوم در ریشه گردید. پیش‌تیمار بذر و محلول‌پاشی براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید، تحمل گیاه را در برابر تنش کادمیوم، از طریق افزایش فعالیت سیستم آنتی‌اکسیدانی و تجمع اسمولیت‌ها و بهبود پایداری غشا افزایش داد. نتیجه‌گیری می‌شود کاربرد براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید کیفیت اسفناج را بهبود بخشید و تأثیر کاربرد توأم آن‌ها بیشتر از کاربرد هر کدام به‌تنهایی بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Brassinosteroids and Salicylic Acid on Spinach Growth and Cadmium Accumulation under Cadmium Stress

نویسندگان [English]

  • Kobra Maghsoudi 1
  • Elham Ashrafi Dehkordi 1
  • Seyeed Mohammad Mazloumi 2
1 Researcher, Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran
2 Associate Professor, Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, IranMedical Sciences, Shiraz, Iran
چکیده [English]

A greenhouse investigation was performed to examine the influence of salicylic acid and brassinolide on growth and cadmium accumulation of spinach under cadmium stress conditions at Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, Shiraz University of Medical Sciences during 2020 using a factorial as randomized complete block design with three replications. Experimental treatments were including salicylic acid (0, 0.5 and 0.75 mM), and brassinolide (0, 0.5 and 0.75 μM) and cadmium (0, 300 and 600 μM). The results showed that cadmium stress enhanced the concentrations of malondialdehyde (MDA), hydrogen peroxide (H2O2) and electrolyte leakage (EL) as well as reduced the spinach biomass. Under Cd stress conditions, the activities of antioxidant enzymes and the concentrations of proline and carbohydrates increased. Also, application of SA and Br considerably reduced the MDA and H2O2 content and EL, in contrast, elevated the activities of antioxidant enzymes and osmolytes content in Cd-stressed spinach plants, however; the positive effects of SA were high when applied with Br. It was found that the cadmium content in the root was greater than that of spinach leaves. Under 600 μM cadmium stress conditions, application of 0.5 mM salicylic acid, 0.75 mM salicylic acid, 0.50 μM brassinosteroid, 0.75 μM brassinosteroid, 0.5 mM salicylic acid+ 0.5 μl brassinosteroid, 0.5 μM salicylic acid /0 0 mM+ 0.75 μM brasinosteroid, 0.75 μM salicylic acid+ 0.50 μM brasinosteroid and 0.75 μM salicylic acid reduced the cadmium content 12.68, 13.68, 13.93, 22.13, 25.37, 30.09, 30.34 and 45.02% respectively in leaf, as well as 6.53, 10.13, 11.76, 18.30, 26.30, 32.67, 33.34 and 42.81% respectively in root compared to the non-use of these hormones. In conclusion, alleviation of Cd stress by seed priming and foliar application of Br and SA was associated partially with enhanced the activity of the antioxidant system, increase the accumulation of proline and carbohydrates, as well as improve cell membrane stability. Generally, supplementation with Br and SA had a significant effect on reducing the accumulation of cadmium and improving quality and quantity of spinach under Cd-stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Antioxidant enzymes
  • spinach
  • Osmolytes
  • Plant growth regulators
  • Cadmium