بررسی تأثیر زمان برداشت و روش خشک کردن بذر بر کیفیت جوانه‌زنی بذر پیاز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

2 کارشناس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان، اصفهان، ایران

10.22034/iuvs.2021.130022.1111

چکیده

به‌منظور تعیین بهترین زمان برداشت و روش خشک کردن بذر پیاز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان در سال 1393 اجرا گردید. فاکتورها شامل دو نوع پیاز (توده بومی درچه اصفهان (روز بلند) و رقم تگزاس ارلی‌گرانو 502 (روز کوتاه)، زمان برداشت بذر در پنج سطح شامل (کپسول سبز، کپسول زرد، پنج درصد شکافته شدن کپسول‌ها، 50 درصد شکافته شدن کپسول‌ها و 100 درصد شکافته شدن کپسول‌ها) و روش خشک کردن بذر در دو سطح (سایه خشک و آفتاب خشک) بودند. صفات اندازه‌گیری شده شامل درصد و سرعت جوانه‌زنی، وزن هزار دانه و صفات طولی و وزنی گیاهچه‌ پیاز بود. نتایج نشان داد که همه صفات به جزء وزن هزار دانه تحت تأثیر تیمار‌ها قرار گرفتند. در توده بومی درچه، بیشترین درصد جوانه‌زنی (96 درصد) در برداشت دوم و پنجم و روش سایه خشک و بیشترین سرعت جوانه‌زنی (34/1) در برداشت سوم و سایه خشک به‌دست آمد. در رقم تگزاس ارلی‌گرانو، بیشترین درصد جوانه‌زنی (5/94 درصد) در برداشت دوم و روش سایه خشک و بیشترین سرعت جوانه‌زنی (92/0) در برداشت چهارم و سایه خشک به‌دست آمد؛ که با برداشت دوم تفاوت معنی‌دار نداشت. در رقم تگزاس ارلی‌گرانو بیشترین مقادیر صفات طول بوته، طول ساقه‌چه و طول ریشه‌چه (به‌ترتیب 88/53 سانتی‌متر، 22/16 سانتی‌متر و 84/37 سانتی‌متر) به زمان برداشت سوم و روش سایه خشک اختصاص داشت. در هر دو رقم پیاز، کمترین مقادیر هر یک از صفات اندازه‌گیری شده مربوط به مرحله اول برداشت و روش آفتاب خشک بود. مطابق این نتایج، مرحله دوم برداشت (کپسول زرد) با روش سایه خشک، بهترین زمان برداشت بذر پیاز است که از ریزش بذر ناشی از تعویق برداشت تا رسیدگی کامل همه چتر‌ها و کپسول و افت شدید عملکرد جلوگیری می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the Effect of Harvesting Time and Drying Method on Allium cepa Seed Germination Quality

نویسندگان [English]

  • Emad Shahmansouri 1
  • Zahra Abasi 1
  • Farzad Shirazi 2
1 Assistant Professor, Horticulture Crops Research Departrnent, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, (AREEO), Esfahan, Iran
2 Organization of Agriculture Jahad Isfahan, Esfahan, Iran
چکیده [English]

In order to determine the best harvest time and method of drying onion seeds, the experiment was performed as factorial experiment in the form of randomized completely design with three replications in the research laboratory of Isfahan Agricultural Research Center in 2014. Factors include two types of onions: the native landrace of Dorcheh Isfahan (long day) and Texas Early Granu 502 varieties (short day), the harvest time consists of five levels: green capsule, yellow capsule, five percent of capsule splitting, 50% splitting of capsules and 100% splitting of capsules and the drying method in two level: dry shade and sun drying was performed. The measured traits included germination percentage and germination rate, 1000-length and weight traits of onion seedlings. The results showed that all traits except of the weight of 1000 seeds were affected by the treatments. For Dorcheh Isfahan, the highest germination percentage (96%) was obtained in the second and fifth harvests and the dry shade method and the highest germination rate (1.34 ) was obtained in the third harvest and dry shade. For Texas variety, the highest germination percentage (94.5%) was obtained in the second harvest and dry shade method and the highest germination rate (0.92) was obtained in the fourth harvest and dry shade, which was not significantly different from the second harvest. In Texas cultivar, the highest size for plant length, stem length and root length (53.88 cm, 16.22 cm and 37.84 cm, respectively) was allocated to the third harvest time and dry shade method. In both varieties, the lowest values of each of the measured traits were related to the first stage of harvest and the dry sun method. Therefore, according to the results, the second stage (yellow capsule) by the shade method, is the best harvest time that prevents seed shedding due to delayed harvest to full maturity of all umbrellas and capsules and severe yield loss.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Allium Cepa
  • Seed Germination
  • Seedling weight traits
  • Seed quality