اثرات کاربرد خارجی هورمون های گیاهی بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک نخودفرنگی تحت آبیاری تکمیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته بین الملل کارشناسی ارشد زراعت گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 استادیار پژوهش معاونت سرارود، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

10.22034/iuvs.2021.531953.1167

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر آبیاری تکمیلی در مراحل مختلف رشد و نمو نخود فرنگی (گلدهی، غلاف‌دهی، گلدهی + غلاف‌دهی) به‌همراه شرایط دیم (شاهد) و کاربرد خارجی هورمون‌های مختلف رشد شامل اکسین (IAA)، جیبرلیک‌اسید (GA3) و سیتوکینین (6-BAP) به‌همراه آب مقطر (شاهد)، آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات بر پایه‌ی طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا گردید. نتایج نشان داد، اثرات متقابل آبیاری تکمیلی و هورمون بر عملکرد غلاف سبز، عملکرد بیولوژیک، وزن صد دانه، شاخص برداشت معنی‌دار بود. تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف نیز تحت تأثیر اثرات ساده آبیاری تکمیلی و هورمون قرار گرفتند. انجام آبیاری تکمیلی در دو مرحله گلدهی و غلاف‌دهی و کاربرد هورمون‌های سیتوکینین و اکسین موجب بیشترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و وزن صد دانه شد. کاربرد خارجی سیتوکینین باعث افزایش میزان کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم II، شاخص زنده‌مانی، میزان قند و پروتئین محلول و محتوی نسبی آب برگ شد. به‌طورکلی انجام آبیاری تکمیلی و استفاده خارجی از هورمون-های رشد به‌ویژه سیتوکینین و اکسین می‌تواند جهت جلوگیری از مواجه شدن نخود فرنگی با تنش خشکی در مراحل حساس گلدهی و غلاف‌دهی و افزایش عملکرد اقتصادی آن مناسب باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of exogenous application of plant hormones on yield and physiological characteristics of pea under supplemental irrigation

نویسندگان [English]

  • Twana Nimat Mohammad 1
  • Saeid Jalali Honarmand 2
  • Mohammad Eghbal Ghobadi 3
  • Ali Rasaei 4
1 International Graduate M.Sc. of Agronomy, Department of Genetic and plant production, Razi University, Kermanshah, Iran
2 Associate Professor, Department of Genetic and plant production, Razi University, Kermanshah, Iran
3 Associate Professor, Department of Genetic and plant production, Razi University, Kermanshah, Iran
4 Assistant Prof., Sararood Branch, Dryland Agricultural Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

In order to investigate the effect of supplemental irrigations (at flowering, podding, flowering + podding and rainfed as check) and exogenous application of different growth hormones (3 indoleacetic acid [IAA], gibberellic acid [GA3], 6 benzylaminopurine [6 BAP] and distilled water as check), an experiment was conducted at Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran. The results showed that the interaction of supplemental irrigation and hormone was significant on green pod yield, biological yield, 100-grains weight, harvest index. The number of pods per plant and grains per pod were influenced by the effects of supplemental irrigation and hormones. The use of supplemental irrigation at two stages (flowering and podding) and the application of hormones (IAA and 6-BAP) led to produce the highest grain yield, biological yield and 100-grains weight. Exogenous application of 6-BAP increased the Fv/Fm (photochemical efficiency of photosystem II), performance index, soluble sugar, soluble protein and leaf relative water content. In general, the supplemental irrigation and exogenous application of growth hormones particularly IAA and 6-BAP, can be suitable to prevent exposure of pea to drought stress during critical stages of flowering and podding and thus increases its economic performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Supplemental irrigation
  • Growth regulators
  • Yield and yield components
  • Pea