اثر کود زیستی میکوریزا بر شاخص‌های فیزیولوژیکی و عملکرد اقتصادی کاهو (Lactuca sativa L.) در شرایط تنش خشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 گروه باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان بندرعباس ایران

10.22034/iuvs.2021.531386.1164

چکیده

در سال‌های اخیر از کودهای میکوریزا جهت بهبود تولید محصولات زراعی استفاده می‌شود. این آزمایش به‌منظور بررسی اثر کود زیستی میکوریزا بر شاخص‌های فیزیولوژیکی و عملکرد اقتصادی کاهو در شرایط تنش خشکی به صورت اسپیلت پلات با سه تکرار در دانشگاه هرمزگان اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل سطوح تنش خشکی (عامل اصلی) در سه سطح متوسط، ملایم و شاهد و کود میکوریزا (علمل فرعی) در چهار سطح صفر، 5، 10 و 20 گرم در متر مربع بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش خشکی میزان کلروفیل a، b و کل برگ، محتوای نسبی آب برگ، شاخص Fv/Fm، میزان پتاسیم و فسفر برگ و در نتیجه عملکرد اقتصادی کاهو بطور معنی‌دار کاهش و میزان کاتالاز افزایش می‌یابد. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که در شرایط تنش خشکی، کود میکوریزا باعث بهبود ویژگی‌های فیزیولوژیکی و عملکرد اقتصادی کاهو می‌شود. بطوری که در شرایط تنش خشکی متوسط، کاربرد 20 گرم در متر مربع کود میکوریزا باعث افزایش معنی‌دار فعالیت کاتالاز، Fv/Fm، کلروفیل a و کل، محتوای نسبی آب برگ، میزان پتاسیم و فسفر برگ به ترتیب به میزان 1/53، 9/37، 1/30، 0/7، 4/105 و 7/52 در مقایسه با عدم کاربرد کود شد. این نتایج نشان داد که کود میکوریزا از طرفی از طریق بهبود جذب پتاسیم و فسفر برگ و افزایش سنتز رنگیزه‌های گیاهی و از طرف دیگر با افزایش محتوای آب نسبی برگ باعث افزایش Fv/Fmو درنتیجه افزایش کارایی فتوسنتز گیاه می‌شود که این موضوع باعث افزایش عملکرد اقتصادی کاهو در شرایط تنش خشکی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of mycorrhiza fertilizer on physiological traits and economical yield of lettuce (Lactuca sativa L.) under water stress conditions

نویسندگان [English]

  • Farzin Abdollahi 1
  • Masoome Ghonjalipour Goshki 2
  • Adnan Sadeghi Lari 2
1 Department of Horticulture, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Hormozgan. Bandarabbas, Iran
2 Department of Horticulture, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Hormozgan, Bandarabbas, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effect of mycorrhiza biofertilizer on physiological traits, nutrient uptake and economic yield of lettuce under drought stress conditions, a split plot layout based on a randomized complete block design with three replications was conducted at University of Hormozgan.Experimental factors were included water stress levels as the main factor in three levels including irrigation of lettuce plants based on providing 50, 75 and 100% of RAW, equal to mild and moderate deficit irrigation and control respectively, and mycorrhiza fertilizer, it consists of three species of Glumos intraradices, G. mosseae and G. fasciculatum, at 0, 5, 10 and 20 g.m-2 as sub factor. The studied traits included physiological traits (chlorophyll a, b and total, maximum photosystem II efficiency (Fv/Fm) and catalase activity, relative leaf water content) leaf P and K content and economical yield of lettuce. The results of this study showed that water stress and mycorrhiza fertilizer significantly affected physiological traits of lettuce. With increasing in water stress level, leaf chlorophyll a, b and total content, maximum photosystem II efficiency (Fv/Fm), leaf relative water content, P and K content and overall economical yield of lettuce were decreased, While catalase activity was significantly increased under this condition. Application of mycorrhiza fertilizer under water stress conditions could improve physiological traits and nutrient content, so that in moderate water stress condition, application of 20 gm-2 of mycorrhiza fertilizer significantly increases the activity of catalase, Fv/Fm, chlorophyll a and total content, relative leaf water content compared with no fertilizer application.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chlorophyll fluorescence
  • Catalase
  • Chlorophyll
  • mycorrhiza