بررسی صفات زراعی، عملکرد و پایداری ارقام مختلف نخودفرنگی در منطقه طارم با استفاده از تجزیه گرافیکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی ایستگاه تحقیقات زیتون طارم، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

3 دانشیار پژوهشکده سبزی و صیفی ایران، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،کرج

4 استادیار پژوهشکده سبزی و صیفی ایران، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،کرج

5 کارشناس ایستگاه تحقیقات زیتون طارم، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

6 کارشناس زراعت مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان طارم، استان زنجان، ایران

10.22034/iuvs.2020.130891.1109

چکیده

نخودفرنگی (Pisum Sativum) گیاهی است که از لحاظ مواد غذایی بسیار متنوع و غنی است و شهرستان طارم با توجه به اقلیم نسبتاً سرد، منطقه مناسبی برای کشت این گیاه می‌باشد. به‌منظور شناسایی برترین رقم در این منطقه، پژوهش حاضر با بررسی شش رقم جدید به‌نام Golsam، WolfItaly، Stardust، Utrillo، Gs-10 و GreenArrow به همراه رقم بومی (Landrace) منطقه طی دو سال، 97-1396 و 98-1397 در مزرعه پژوهشی ایستگاه تحقیقات زیتون طارم با سه تکرار انجام شد. این ارقام از لحاظ ارتفاع بوته، تعداد شاخه اصلی، تعداد شاخه جانبی، میانگین وزن سبز دانه، طول غلاف، عملکرد سبز دانه تک‌بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه سبز، تعداد غلاف در هر بوته و عملکرد سبز غلاف تک‌بوته مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اختلاف بین ارقام از نظر همه صفات مورد بررسی به جزء صفت ارتفاع بوته معنی‌دار بود؛ که بیانگر تنوع قابل‌توجهی در بین ارقام از لحاظ صفات مورد بررسی است. بر اساس نتایج مقایسه میانگین ارقام، دو رقم Golsam و WolfItaly که بیشترین میزان اکثر صفات داشتند، برتر از سایر ارقام بودند. میزان عملکرد سبز دانه در بوته این ارقام در میانگین دو سال به‌ترتیب 55/70 و 60/66 گرم در بوته به‌دست آمد. به‌منظور بررسی پایداری ارقام طی دو سال و همچنین شناسایی برترین ارقام از لحاظ مجموع صفات از تجزیه گرافیکی استفاده شد؛ که نتایج مبین آن بود که دو رقم Golsam و WolfItaly با حفظ پایداری، در مجموع صفات برتر از سایر ارقام بودند و می‌توان این دو رقم را برای کشت در منطقه طارم پیشنهاد نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation the Agronomic Traits, Yield and Stability of Different Pea (Pisum Sativum L.) Cultivars in Tarom Region of Iran Using Graphical Analysis

نویسندگان [English]

  • Ahmad Reza Dadras 1
  • Mahmoud Azimi 2
  • Mohsen Khodadadi 3
  • Mehdi Aghabeygi 4
  • Azizallah Abdolahi 5
  • Arash Mohamadi 6
1 Research Assistant Professor of Olive Research Station of Tarom, Department of Crop and Horticultural Science Research, Zanjan Agricultural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization
2 Assistant Professor, Department of Crop and Horticultural Science Research, Zanjan Agricultural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Zanjan, Iran
3 Associate Professor of Vegetable Research Center, Horticultural Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
4 Assistant Professor of Vegetable Research Center, Horticultural Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
5 Expert of Olive Research Station of Tarom, Crop and Horticultural Science Research Department, Zanjan Agricultural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Zanjan,
6 Expert of agronomy, Agricultural Jahad Management of Tarom County, Zanjan Province, Iran
چکیده [English]

Pea plant (Pisum Sativum) is very diverse and rich in nutrients and Tarom region of Iran is a suitable area for growing this crop due to its relatively cold climate. In order to identify the best cultivars in the area, the present study carried out using six new cultivars, Golsom, WolfItaly, Stardust, Utrillo, Gs-10, GreenArrow, and a local cultivar (Landrace) with three replications in Tarom region in cropping seasons of 2017-18 and and 2018-19. The plant height, number of main branches, number of lateral branches, mean green seed weight, pod length, green seed yield per plant, number of seeds per pod, weight of 100 green seeds, number of pods per plant and green pod yield per plant were measured. The analysis of variance showed that the difference among the cultivars for all the studied traits was significant except for the plant height, indicating a significant diversity among the cultivars in term of the studied traits. According to the mean comparison, Golsom and WolfItaly, which had no significant difference in most of the traits, were superior to other cultivars. The yields of green seed in these cultivars were 70.55 and 66.60 g plant-1, in average over two years, respectively. In order to evaluate the stability of cultivars for two years and also to identify the best cultivars in terms of total traits, graphical analysis was conducted. The results showed stability in Golsom and WolfItaly whichwere superior to other cultivars for total traits. Therefore, these two cultivars can be proposed for cultivation in Tarom area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Genotype by trait biplot
  • Combined analysis
  • Adaptation
  • Pea
-          Avci, M. A. & Ceyhan, E. (2013). Determination of some agricultural characters of pea (Pisum sativum L.) genotypes. Journal of Animal and Veterinary Advances, 12(7), 798-802.‏
-          Campbell, B. T. & Jones, M. A. (2005). Assessment of genotype environment interaction for yield and fiber quality in cotton performance trials. Euphytica, 144, 69-78.
-          Ceyhan, E. & Avci, M. A. (2015). Determination of some agricultural characters of developed pea (Pisum sativum L.) lines. International Journal of Agricultural and Biosystems Engineering, 9(12), 1235-1238.‏
-          Dadras, A. R., samizadeh, H. & Sabouri, H. (2017). Evaluation of soybean varieties and advanced lines yield under drought stress conditions using GGE biplot analysis. Journal of Crop Breeding, 9(23), 18-26.
-          Food and Agriculture Organization. (2018). International Year of the Potato 2018. In FAOSTAT, from http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
-          Hanci, F. (2019). Genetic variability in peas (Pisum sativum L.) from Turkey assessed with molecular and morphological markers. Folia Horticulturae, 31(1), 101-116.
-          Jandong, E. A., Uguru, M. I. & Oyiga, B. C. (2011). Determination of yield stability of seven soybean (Glycine max) genotypes across diverse soil pH levels using GGE biplot analysis. Journal of Applied Biosciences, 43, 2924-2941.‏
-          Joshi, B. K. & Okuno, K. (2010). A genotype by trait biplot analysis for multiple traits-based selection of genotypes of Tartary buckwheat. Fagopyrum, 27, 13-19.‏
-          Khan, M. R. A., Mahbub, M. M., Reza, M. A., Shirazy, B. J. & Mahmud, F. (2016). Selection of field pea (Pisum sativum L.) genotypes through multivariate analysis. Scientia Agriculturae, 16(3), 98-103.
-          Koochaki, A. & Banayan, M. (1997). PulsesCrop. Mashhad University Press, 236. (In Farsi)
-          Koocheki, A. R., Sorkhilaleloo, B. & Eslamzadeh Hesari, M. R. (2012). Yield stability of barley elitegenotypes in cold regions of Iran using GGE biplot. Seed and Plant Improvement Journal, 28, 533-543. (In Farsi)
-          Malekshahi, F., Dehghani, H. & Alizade, B. (2012). Biplot trait analysis of some of canola (Brassica napus L.) genotypes in irrigation and drought stress conditions. Journal of Plant Productions, 35(3), 1-16. (In Farsi)
-          Meseka, S. K., Menkir, A. & Ibrahim, A. (2008). Yield potential and yield stability of maize hybrids selected for drought tolerance.‏ Journal of Applied Biosciences, 3, 82-90.
-          Mohammadi, R., Haghparast, R., Amri, A. & Ceccarelli, S. (2010). Yield stability of rainfed durum wheat and GGE biplot analysis of multi-environment trials. Crop and Pasture Science, 61(1), 92-101.‏
-          Mohammadi, R., Armion, M., Zadhasan, E., Ahmadi, M. M. & Sadeghzadeh Ahari, D. (2012). Genotype× nvironment interaction for grain yield of rainfed durum wheat using the GGE bipot model. Seed and Plant Improvement Journal, 28, 503-518. (In Farsi)
-          Mortazavian, S. M. M., Nikkhah, H. R., Hassani, F. A., Sharif-al-Hosseini, M., Taheri M. & Mahlooji, M. (2014). GGE-biplot and AMMI analysis of yield performance of barley genotypes across different environments in Iran. Journal of Agricultral Science and Technology, 16, 609-622.
-          Motamedi, M. & Safari, P. (2019). Evaluation of water deficient stress tolerance in some wheat cultivars and their hybrids using canonical discriminant analysis and genotype by trait biplot. Journal of Crop Breeding, 11(29), 104-116. (In Farsi)
-          Murtaza, G. M., Asghar, R., Ahmad, S. & Majid, S. A. (2007). The yield and yield components of pea (Pisum sativum L.) as influenced by salicylic acid. Pakistan Journal of Botany, 39(2), 551.
-          Peksen, E., Peksen, A., Bozoglu, H. & Gulumser. A. (2004). Comparison of fresh pod yield and pod related characteristics in Pea (Pisum sativum L.) cultivars sown in autumn and spring under Samsun ecological conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 28, 363-370.
-          Razavi, M. & Akbari, A. (2014). Biophysical Properties of Agricultural Products and Foods. Ferdowsi. University of Mashhad Press.
-          Sharifi, P. & Ebadi, A. A. (2018). Relationships of rice yield and quality based on genotype by trait (GT) biplot. Anais da Academia Brasileira de Ciencias, 90(1), 343-356.
-          Sidlauskas, G. & Bernotas, S. (2003). Some factors affecting seed yield of spring oilseed rape (Brassica napus L.). Agronomy Research, 1(2), 229-243.
-          Wozniak, A. (2013). The yielding of pea (Pisum sativum L.) under different tillage conditions. ACTA Scientiarum Polonorum, 2, 133-141.
-          Yan, W. & Kang, M. S. (2003). GGE biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists and agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL.
-          Yihunie, T. A. & Gesesse, C. A. (2018). GGE biplot analysis of genotype by environment interaction in field Pea (Pisum sativum L.) genotypes in northwestern Ethiopia. Journal of Crop Science and Biotechnology, 21, 67-74.