بررسی تنوع ژنتیکی و گروه‌بندی برخی توده‌های بومی شنبلیله ایرانی با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

حسنی جیفرودی, حسن; محب‌الدینی, مهدی

doi:10.22034/iuvs.2016.32879

بررسی تنوع ژنتیکی و گروه‌بندی برخی توده‌های بومی شنبلیله ایرانی با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسن حسنی جیفرودی ¹

مهدی محب‌الدینی ²

¹ دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده ی علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

² دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده ی علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22034/iuvs.2016.32879

چکیده

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی برخی توده‌های بومی شنبیله ایرانی بر اساس صفات مورفولوژیکی، 13 توده از نقاط مختلف کشور جمع‌آوری شدند و آزمایشی بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه‌ی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1392 انجام گرفت. با توجه به نتایج این تحقیق، توده‌های مورد بررسی از نظر اغلب صفات ارزیابی شده در سطح احتمال پنج و یک درصد با یکدیگر اختلاف معنی‌داری داشتند. عملکرد توده‌‌ها بین 29/5 تا 87/27 گرم وزن تر متغیر بود که به ترتیب در توده‌های مرند و مرودشت مشاهده شد. توده‌های مورد بررسی از 46 تا 79 روز بعد از کاشت وارد مرحله‌ی گلدهی شدند. وزن هزار دانه در میان توده‌ها از 60/8 گرم در توده‌ی اردستانی و 80/29 گرم در توده‌ی مرودشت متغیر بود. ضریب همبستگی بین صفات کلیه توده‌های مورد بررسی نشان داد که بین میزان سطح برگ با وزن تر بوته همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود داشت. همبستگی مثبت و معنی‌داری نیز بین ارتفاع زمان برداشت با وزن تر بوته و همچنین بین تعداد شاخه در بوته با تعداد گل، تعداد نیام و تعداد بذور در نیام مشاهده شد. بیشترین شدت همبستگی بین دو صفت تعداد گل و تعداد نیام در بوته مشاهده شد. تجزیه به عامل‌ها صفات مورد بررسی را در شش عامل اصلی و مستقل قرار داد. این عامل‌ها با مقادیر ویژه بیشتر از یک، مجموعاً 74/80 درصد واریانس کل را توجیه کردند. بر اساس تجزیه خوشه‌ای، توده‌ها در سه گروه قرار گرفتند و هر گروه به سه، دو و هشت توده را شامل شدند.

کلیدواژه‌ها

برنامه اصلاحی

بقولات

ژرم‌پلاسم گیاهی

گیاه دارویی

20.1001.1.26764814.1395.2.2.3.6

عنوان مقاله English

Evaluation of Genetic Diversity and Classification of some Iranian Indigenous Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) Populations using Multivariate Statistical Methods

نویسندگان English

Hasan Hasani Jifroudi ¹

Mehdi Mohebodini ²

¹ M.Sc. Graduate, Department of Horticulture, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.

² Associate Professor, Department of Horticulture, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.

چکیده English

In order to evaluate genetic diversity of Iranian indigenous Fenugreek populations on the basis of morphological traits, thirteen populations were collected from different regions of Iran and the experiment was conducted based on a completely randomized design with three replications. Results revealed that all populations exhibited significant differences for majority of studied traits. Yield of landraces varied between 5.29 to 27.87gr of fresh weight. The minimum and maximum fresh weights were recorded in Marand and Marvdasht landraces, respectively. Also, landraces bloomed 46 to 79 days after sowing. Thousand kernel weight was variable from 8.60gr (Ardestani) to 29.80gr (Marvdasht). Correlation coefficients showed significant positive correlation of leaf area and fresh weight. Also, a significantly positive correlation was observed between height at harvest time with fresh weight and number of stems with number of flowers, and number of pods with number of seeds per pod. In this study, factor analysis dropped features into six main and independent groups. Factors with eigenvalues higher than one were justified 80.47 percent of total variance. Cluster analysis divided all populations into three main groups, in which, there were three, two and eight landraces, respectively. Generally, the results showed that Iranian Fenugreek landraces have a high genetic diversity in regard to the studied traits.

کلیدواژه‌ها English

Breeding programs

Legumes

Medicinal plant

Germplasm

- Chandra, K., E.V., Sastry, & D. Singh. (2000). Genetic variation and character association of seed yield and its component in fenugreek. Agricultural Science, 20(2), 93-95
-Eftekhari, S.A., M.H., Hassandokht, M.R., Fattahi Moghaddam, & A. Kashi. (2010). Genetic diversity of iranian spinach landraces based on morphological traits. Iranian Journal of Horticaltural Sciences, 41(1),83-93. (in Farsi)
-Farsi, M., & A. Bagheri. (2005). Principles of Plant Breeding. Publications University of Mashhad. (in Farsi)
-Farsi, M., & J. Zolali. (2011). Principles of Plant Biotechnology. Publications University of Mashhad. (in Farsi)
- McCurmick, K.M., R.M., Norton, & H.A. Eagles. (1998). Evaluation of a germplasm collection of Fenugreek (Trigonella foenum-graceum). Journal of Austrian agriculture, 34,123-126.
-Marzougui, N., A. Ferchichi, F. Guasmi, & M. Beji. (2007). Morphological and chemical diversity among 38 Tunisian cultivars of Trigonella foenum-graecum L. Journal of Food, Agriculture and Environment, 5(3), 248-253.
-McCurmick, K.M., R.M., Norton, & H.A. Eagles. (2009). Phenotypic variation within a fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.) germplasm collection. II. Cultivar selection based on traits associated with seed yield. Genetic Resources and Crop Evolution, 56(1), 651-661.
-Moradi, P., M.R., Hassandokht, & A. Kashi. (2010). Genetic diversity in iranian fenugreek landraces. Journal of Crop Ecophysiology, 16(4)55-70. (in Farsi)
-Moradi, P. 2008. Evaluation of Genetic diversity in iranian fenugreek landraces. Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran. PhD Thesis. (in Farsi)
- Najafpour navaei, M. 1994. Regarding Fenugreek. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran. (in Farsi)
-Pezhmanmehr, M., M.E., Hassani, & S.M. Fakhrtabatabaei. (2009). Investigation of genetic diversity of some cumin mass of Kerman using RAPD molecular markers. Iranian Journal of Horticaltural Sciences, 39(1), 57-65. (in Farsi)
-Pirkhezri, M., M.E., Hassani, & S.M. Fakhrtabatabaei. (2008). Evaluation of genetic diversity of some German chamomile populations (Matricaria chamomilla L.) using some morphological and agronomical characteristics. Iranian Journal of Horticaltural Sciences, 22(2), 87-99. (in Farsi)
- Sadeghzadeh Ahari, D., M.R., Hassandokht, A. Kashi, A. Amri, & KH. Alizadeh. (2010). Selection for drought tolerance in some iranian fenugreek landraces. Iranian Journal of Horticaltural Sciences, 11(2),111-132. (in Farsi)
-Taiz, L., & E. Zeiger. (2010). Plant Physiology. Fifth Edition. Sinauer Associates. Sunderland, MA.
- Yadav, J.S., S. Jagdev, K. Virender, & B.D. Yadav. (2009). Effect of sowing time, spacing and seed rate on seed yield of fenugreek (Trigonella foenum gracum L.). Haryana Agricultural University Journal of Research, 30(3), 107-111.