اثر سطوح مختلف آبیاری و تراکم کشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیکی کنگرفرنگی (.Cynara scolymus L)

طهماسبی, منوچهر; حمیداوغلی, یوسف; رضایی, محمد باقر; حسینی, علیرضا

doi:10.22034/iuvs.2020.109034.1050

اثر سطوح مختلف آبیاری و تراکم کشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیکی کنگرفرنگی (.Cynara scolymus L)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

منوچهر طهماسبی ¹

یوسف حمیداوغلی ²

محمد باقر رضایی ³

علیرضا حسینی ⁴

¹ دانشجوی دکتری علوم باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

² دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

³ استاد مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

⁴ استادیار گروه مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

10.22034/iuvs.2020.109034.1050

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری و تراکم کشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیکی گیاه کنگر‌فرنگی (Cynara scolymus L.)، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی، با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سرابله واقع در استان ایلام طی سال‌ زراعی 95-1394 اجرا شد. آبیاری در چهار سطح 25، 50، 75 و 100 درصد (شاهد) نیاز آبی گیاه، به‌عنوان عامل اصلی و تراکم در چهار سطح 10000، 20000، 30000 و 40000 بوته در هکتار، به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بیشترین ارتفاع کل بوته (242 سانتی‌متر)، وزن هزار دانه (36 گرم)، تعداد غنچه (10 غنچه در بوته)، تعداد شاخه جانبی (10 شاخه در بوته)، وزن خشک کل اندام هوایی (20872 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2781 کیلوگرم در هکتار) تحت شرایط 100 نیاز آبی گیاه به‌دست آمد. بیشترین ارتفاع کل بوته (228 سانتی‌متر)، وزن هزار دانه (37 گرم)، وزن خشک کل اندام هوایی (20306 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2830 کیلوگرم در هکتار) متعلق به تیمار 40000 بوته در هکتار بود. در تراکم 10000 بوته در هکتار بیشترین تعداد غنچه در بوته (10) و تعداد شاخه جانبی (12) مشاهده شد. بیشترین عملکرد روغن با میانگین 694 کیلوگرم در هکتار متعلق به 40000 بوته در هکتار تحت شرایط 100 درصد نیاز آبی بود. بر اساس نتایج این تحقیق، بیشترین عملکرد دانه در تراکم 40000 بوته در هکتار و تحت شرایط 100 درصد نیاز آبی گیاه به‌دست آمد. اما این گیاه حتی در شرایط سخت کم‌آبی، توانایی بالایی در تولید علوفه، دانه، غنچه و اندام‌های هوایی را داشته، به‌طوری‌که در شرایط تنش شدید خشکی (25 درصد نیاز آبی) بیش از 8/9 تن ماده خشک، 7/1 تن دانه و 7/0 تن روغن دانه در هکتار تولید داشت.

کلیدواژه‌ها

آرتیشو

تراکم کاشت

تنش خشکی

روغن

عملکرد

20.1001.1.26764814.1398.3.2.9.7

عنوان مقاله English

Effect of Different Irrigation Levels and Planting Density on Yield, Yield Components and Morphological Traits of Artichoke (Cynara scolymus L.)

نویسندگان English

Manouchehr Tahmasebi ¹

Yousuf Hamidoghli ²

Mohammad Bagher Rezaei ³

Alireza Hoseini ⁴

¹ Ph.D Student, Department of Horticultural Sciences, University Campus, University of Guilan, Rasht, Iran

² Associate Professor, Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Rasht, Iran

³ Professor, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran

⁴ Assistant Professor, Department of Soil and Water Engineering, Faculty of Agriculture Sciences, University of Ilam, Ilam, Iran

چکیده English

To study the effect of different irrigation levels and plant densities on yield, yield components and morphological traits of artichoke (Cynara scolymus L.), a field experiment was conducted at Sarabelle Agricultural Research Station in Ilam province, Iran, during 2014-2015. The experiment was conducted as a split plot in a randomized complete block design with three replications. The treatments were four irrigation levels including 25 %, 50 %, 75 % and 100 % (control) of the plant water requirement that assigned to the main plots and four plant densities of 10000, 20000, 30000 and 40000 per hectare that assigned to the sub plots. The results showed that the highest plant height (242 cm), 1000-seed weight (36 g), number of buds (10 per plant), lateral shoots (10 per plant), total shoot dry weight (20872 kg.ha^-1) and grain yield (2781 kg.ha^-1) were obtained under 100 % plant water requirements. The highest total plant height (228.2 cm), 1000-seed weight (37 g), total shoot dry weight (20306 kg.ha^-1) and grain yield (2830 kg.ha^-1) were obtained at 40000 plant.ha^-1. The highest number of buds per plant (10) and number of lateral branches (12) were observed at the density of 10000 plants.ha^-1. The highest oil yield (694 kg.ha^-1) was obtained at 40000 plants.ha^-1 and under 100 % of the plant water requirement. According to the results, the highest grain yield was obtained at 40000 plants.ha^-1 and under 100 % of the plant water requirement, but even under severe water deficiency conditions, it had high ability to produce forage, seed, bud and shoot. Under severe drought conditions(25 % of the plant water requirement) more than 9.8 ton shoots dry matter, 1.7 ton grain yield and 0.7 ton oil seed per hectare were obtained.

کلیدواژه‌ها English

Artichoke

Planting density

Drought stress

Oil

Yield

- Abdollahi Mayvan, M., Khorramdel, S., Koocheki, A. & Ghorbani, R. (2014). Evaluation of yield and yield component of borage (Borago officinalis L.) affected as irrigation level and plant density. Journal of Agroecology, 10(2), 327-339. (In Farsi)

- Ali, S. & Honermeier, B. (2011). Effect of harvest frequency and pant density on leaf yield and caffeoylquinic acids in artichoke (Cynara cardunculus L.). Journal of Medicinal and Spice Plants, 16(4), 162-170.

- Allahdadi, M., & Bahreininejad, B. (2018). Evaluation of the effect of type and amount of fertilizer management on some silage characteristics of artichoke (Cynara scolymus L.) in Isfahan. Iranian Journal of Feld Crops Research, 16(4), 847-860. (In Farsi)

- Bullock, D. G., Nielson, R. I. & Nyquist, W. E. (2000). A growth analysis comparison of sweet basil growth in conventional and equidi plant spacing. Crop Science,29, 256-258.

- Falco, B., Incerti, G., Amato, M. & Lanzotti, V. (2015). Artichoke: botanical, agronomical, phytochemical, and pharmacological overview. Phytochemistry Reviews, 14(6), 993-1018.

- Allen, R. G., Pereira, L. S., Raes, D. & Smith, M. (1998). Crop evapotranspiration- Guidelines for computing crop water requirements- FAO Irrigation and drainage paper 56. FAO, Rome, 300(9), D05109.‏

- Food & Agriculture Organization (2013). Faostat, Crop Production. food and agriculture organization of the United nations. Retrieved January 17, 2013, http://faostat.fao.org.

- Ghobadi, M. E. & Ghobadi, M. (2010). The effects of sowing dates and densities on yield and yield components of coriander (Coriandrum sativum L.). World Academy of Science, Engineering and Technology, 70, 81-84.

- Gominho, J., Dolores Curt, M., Lourençoa, A., Fernandezb, J. & Pereira, H. (2018). Cynara cardunculus L. as a biomass and multi-purpose crop: A review of 30 years of research. Biomass and Bioenergy, 109, 257-275.

- Halvorsen, B. L., Carlsen, M. H., Phillips, K. M., Bohn, S. K., Holte, K., Jacobs, D. R. & Blomhoff, R. (2006). Content of redox-active compounds (i.e. antioxidants) in foods consumed in the United States. The American Journal of Clinical Nutrition, 84(1), 95-135.

- Frutos, M. J., Ruiz-Cano, D., Valero-Cases, E., Zamora, S. & Perez-Llamas, F. (2019). Artichoke (Cynara scolymus L.). In S. Nabavi Ana & S. Sanches (Eds,). Nonvitamin and Nonmineral Nutritional Supplements. (pp. 135-138). Academic Press.‏

- Krnjaja, V., Mandica, V., Stankovicb, S., Obradovicb, A., Vasicc, T., Lukica, M., & Bijelica, Z. (2019). Influence of plant density on toxigenic fungal and mycotoxin contamination of maize grains. Crop Protection, 116, 126-131.

- Kołodziej, B. (2012). Effects of Irrigation and various plantation modalities on production and concentrations of caffeoylquinic acids and flavonoids of globe artichoke leaves (Cynara scolymus L.). European Journal of Horticultural Science,77(1), 16-23.

- Litrico, P. G., Santonoceto, C. & Anastasi, U. (1998). Effects of changes of seasonal irrigation volume on yield of globe artichoke Cynara scolymus L. grown from seed. Agricoltura-Ricerca Italy, 20, 53-60.

- Moosavi, S. G. (2012). Effect of sowing date and plant density on yield and yield components of roselle. Journal of Medicinal Plants Research, 6(9), 1627-1632. (In Farsi)

- Nouraei, S., Rahimmalek, M., Saeidi, G. H. & Bahreininejad, B. (2016). Variation in seed oil content and fatty acid composition of Globe artichoke under different irrigation regimes. Journal of the American Oil Chemists Society, 93(7), 953-962.

- Ramezan, G. & Abbaszadeh, B. (2016). The effect of drought stress on yield, content and percentage of essential oil of Nepeta pogonosperma under different plant density. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 31(6), 1071-1085. (In Farsi)

- Rebora, C., Ibarguren, L., Lelio, H., & Gomez, L. (2011). Effect of plant population density on tuber yield of Jerusalem artichoke (Helianthus tuberosus L.) urban waste water irrigated. Revista de la Facultad de Ciencias Agrarias, Universidad Nacional de Cuyo, 43(2), 83-90.

- Ruttanaprasert, R., Jogloya, S., Vorasoot, N., Kesmalaa, T., Kanwar, R., Holbrook, C. & Patanothai, A. (2016). Effects of water stress on total biomass, tuber yield, harvest index and water use efficiency in Jerusalem artichoke. Agricultural Water Management, 166, 130-138.

- Sajid, A. (2011). Leaf Yield and Polyphenols of Artichoke (Cynara cardunculus L.) Influenced by Harvest Frequency and Herbicide Stress. Ph.D. Thesis, Faculty of Agricultural and Nutritional Sciences, Home Economics and Environmental Management Justus Liebig University Giessen, Germany.

- Shinohoara, T., Shinsuke, A., Sun Yoo, K. & Leskovar, D. (2011). Irrigation and nitrogen management of artichoke: yield, head quality, and phenolic content. Horticultural Science, 46(3), 337-386.

- Unatied State Department of Agriculture. (2012). California artichoke national agricultural statistics service. Retrieved May, 16, 2012. http://www.nass.usda.gov.